|
Jos De Meyer : Nieuwsbericht
21-01-2010
"Contractteelt neemt toe, crisis of niet"
"De evolutie naar meer contractteelt is inherent aan de huidige ontwikkeling van de landbouw, of het nu crisis is of niet. Het is vooral belangrijk om de drijvende krachten te analyseren, namelijk een verhoogde prijsvolatiliteit en toenemende afhankelijkheid van vreemd kapitaal". Dat heeft Vlaams landbouwminister Kris Peeters geantwoord op een vraag van parlementslid Jos De Meyer.
Officiële statistieken over het aantal landbouwbedrijven dat opteert voor contractteelt zijn niet voorhanden. Zeker is dat de situatie van sector tot sector zeer verschillend is. Om historische of reglementaire redenen heeft elke sector zich immers anders gestructureerd of georganiseerd. In een aantal sectoren werd het gebruik van contracten zelfs verplicht door Europa. Dat verklaart waarom alle telers van hop, tabak, vlas en suiker gebonden zijn aan een contract.
Voor verwerkte groenten zijn contracten verplicht voor de telersverenigingen die sinds 1997 werden opgericht, maar de contractteelt bestond in deze sector al veel langer. Voor verse groenten wordt niet gewerkt met contracten, maar de telers zijn wel onderworpen aan een leveringsplicht bij hun producentenorganisaties. In ruil voor dat engagement moet die organisatie de volledige productie commercialiseren.
In de dierlijke sectoren zijn contracten minder gereglementeerd, maar toch ook belangrijk vanwege de grote schommelingen op het vlak van prijzen en productie. Bovendien is in deze sectoren sprake van een hoge kapitaalsbehoefte. Peeters raamt het aandeel van de productie onder contract bij varkens op 50 procent, bij braadkippen op 90 procent, bij legkippen op 35 procent en bij kalveren op 95 procent.
Contracten kunnen zowel voor de landbouwers als voor de afnemers diverse voordelen opleveren. Bij de boeren gaat het onder meer om een beperking van prijsrisico's, verzekerde afzet en het vermijden van kapitaalsgebrek. De afnemers verwerven zekerheid over de prijs en aanvoer van hun grondstoffen, waardoor ze hun capaciteit beter kunnen benutten en de kwaliteit actief kunnen sturen.
Dat klinkt positief, maar toch is de contractteelt een gevoelig onderwerp. In 2005 werd onder toezicht van de FOD Economie met de landbouworganisaties en een aantal beroepsfederaties in de verwerkende industrie een conventie over de contractuele landbouw afgesloten, met daarin een gedragscode en richtlijnen.
Op de vraag of de contractteelt nog sneller toeneemt als gevolg van de crisis, moet Peeters het exacte antwoord schuldig blijven. Maar de minister-president verwacht geen grote schokgolf. "Vanuit het standpunt van de landbouwers is contractteelt meestal een manier om komaf te maken met schommelende prijzen, maar het is geen remedie tegen lage prijzen. Bijgevolg is het onzeker of de huidge crisis, die voor een groot deel door lage prijzen veroorzaakt wordt, een grote impact op het aantal contracten zal hebben", luidt het.
In normale tijden is er ook al een toenemende kapitaalsbehoefte, en dus meer vraag naar vreemd kapitaal. Recent heeft het ILVO een onderzoek opgestart naar zowel de verhoogde prijsvolatiliteit als naar de afhankelijkheid van externe financiers. "Vandaag hebben we het VLIF dat het financieel risico voor onze familiebedrijven wat inperkt, maar de studie van het ILVO moet meer structurele oplossingen kunnen aanbrengen", aldus Peeters.
Voorlopig gaat de minister-president ervan uit dat een gezonde en transparante concurrentie tussen de afnemers "faire kansen" biedt voor gezinsbedrijven. Dat bedrijfstype was van oudsher een buffer tegen crisissen wegens de massale inzet van eigen productiefactoren zoals arbeid, grond en kapitaal. "Het kon als het ware de broeksriem aantrekken in mindere periodes", weet Peeters, die er zich van bewust is dat deze schokvastheid de voorbije jaren voortdurend afgenomen is.
(Vilt)
Jos De Meyer
Terug naar het overzicht
|
|
